Những ngày này, trên khắp các triền đồi của thôn Bắc Khê, xã Tân Tiến, những vườn quýt đang trong thời kỳ phát triển quả. Xen giữa màu xanh của lá là những chùm quả non đang lớn dần dưới nắng đầu hè. Bắc Khê từ lâu được biết đến là vùng quýt cho sản lượng lớn của địa phương, nơi cây quýt đã gắn bó với đời sống người dân qua nhiều thế hệ, tạo thêm nguồn thu nhập cho nhiều hộ gia đình tại địa phương.Tuy nhiên, phía sau màu xanh trù phú ấy là nỗi trăn trở của người trồng quýt khi nhiều diện tích đã bắt đầu già cỗi, sâu bệnh xuất hiện khiến năng suất và chất lượng quả không ổn định.
Ngay từ sáng sớm, chúng tôi có mặt tại vườn quýt của gia đình anh Nông Văn Hiện, một trong những hộ gắn bó lâu năm với cây quýt ở thôn Bắc Khê. Hiện gia đình anh có gần 2,5 ha quýt với trên 1.000 gốc, chủ yếu là giống quýt bản địa do gia đình tự ươm trồng. Những cây quýt có tuổi đời từ 10 đến 20 năm vẫn đang cho quả, tuy nhiên năng suất không ổn định qua các năm.
Năm ngoái, gia đình anh Hiện cho thu hoạch khoảng 15 tấn quả, mang lại nguồn thu nhập trên 250 triệu đồng. Dù vậy, theo anh Hiện, nhiều cây bị sâu bệnh gây hại, một số cây có dấu hiệu vàng lá, thối rễ và dẫn đến chết cây,dẫn đến sản lượng hàng năm ngày càng giảm. Anh Nông Văn Hiện, chủ hộ trồng quýt thôn Bắc Khê bày tỏ về vườn quýt gia đình: “ Gia đình tôi đã trồng quýt được hơn 10 năm, một số cây bị còi do thiếu chất, cây thì bị sâu bệnh nên năng suất sản lượng chưa cao, mong cấp trên quan tâm hỗ trợ cho thuốc để phòng trừ sâu bệnh và cấp lân để bón cây”
Hiện nay, thôn Bắc Khê có 70 hộ dân sinh sống, trong đó hơn một nửa số hộ trồng quýt với tổng diện tích trên 8 ha, chủ yếu là giống quýt bản địa. Từ nhiều năm nay, cây quýt đã trở thành cây trồng chủ lực, góp phần giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế gia đình.Tuy nhiên, trước thực trạng nhiều diện tích quýt già cỗi, sâu bệnh xuất hiện ngày càng nhiều, người dân trong thôn không khỏi lo lắng về tương lai của vùng quýt nổi tiếng này. Anh Trần Văn Dương, Trưởng thôn Bắc Khê chia sẻ về thực trạng cây quýt trên địa bàn thôn: “Những năm trước cây quýt cho năng suất rất cao, nhưng hai năm gần đây xuất hiện nhiều sâu bệnh, một số cây đã già cỗi nên năng thấp giảm, người dân rất mong UBND xã và cơ quan chức năng có biện pháp hỗ trợ, cấp giống cây mới để bà con trồng đạt năng suất, chất lượng cao hơn”.
Hiện nay cây quýt đang trong thời kỳ quả nhỏ đây là giai đoạn quan trọng, quyết định đến năng suất và chất lượng quả của cả vụ. Theo cán bộ chuyên môn Nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật, cây dễ bị rụng quả non, quả phát triển kém, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng thu hoạch cuối năm. Hiện nay, nhiều nhà vườn đã chủ động phát dọn cỏ, tỉa cành, bón phân và thường xuyên kiểm tra sâu bệnh nhằm bảo vệ diện tích quýt đang cho quả. Chị Nông Quý Ly cán bộ khuyến nông xã Tân Tiến nói về biện pháp và kỹ thuật chăm sóc cây trong giai đoạn quả nhỏ: “ Quýt đang trong giai đoạn quả nhỏ. Đây là thời kỳ quyết định năng suất và chất lượng quả cho sau này. Nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật, cây dễ bị rụng quả non, quả sẽ kém phát triển vì vậy bà con nông dân cần thực hiện đồng bộ các biện pháp như bón phân, cân đối, tỉa cành và phòng trừ sâu bệnh. Đối với bón phân thì bà con cần lưu ý bón phân cân đối giữa đạm lân và kali, trong đó thì tăng cường kali để giúp cho quả phát triển tốt, kết hợp với phun phân bón lá có chứa các nguyên tố vi lượng như là bo, kẽm, canxi, giúp hạn chế rụng quả. Đồng thời kết hợp với việc tỉa cành để cây thông thoáng, hạn chế được sâu bệnh. Trong thời kỳ này sâu bệnh thường hay gặp trên cây quýt như là sau vẽ bùa, sâu đục thân, diệt muỗi, bọ xít xanh và bệnh muội đen, bệnh vàng lá, thối rễ bà con cần thường xuyên thăm vườn, phát hiện sớm để có biện pháp phòng trừ sâu bệnh gây hại.”
Dù còn nhiều khó khăn, nhưng cây quýt vẫn là niềm hy vọng và là nguồn thu nhập quan trọng đối với nhiều hộ dân Bắc Khê. Người dân nơi đây đang kỳ vọng với sự đồng hành của ngành chuyên môn cùng việc từng bước cải tạo, thay thế những vườn cây già cỗi, vùng quýt của quê hương sẽ tiếp tục phát triển bền vững, mang lại những mùa quả ngọt và nguồn thu nhập ổn định cho bà con trong những năm tới.
Thực hiện: Thu Kỳ
